بازار آتی و جایگاه معامله گر در آن

  • پتانسیل کسب سود برای حرفه‌ای‌ها از "رشد" و "ریزش" قیمت ها
  • بازاری دو طرفه که نه تنها از رشد قیمت بلکه از ریزش قیمت دارایی نیز می‌توان بهره برد.
سامانه معاملات آتی
top-image

بازار آتی کالابازاری است که در آن خریدار و فروشنده متعهد می شوند(در زمان حال) بر اساس قراردادی استاندارد در سررسیدی مشخص در "آینده"، کالایی را با قیمتی مشخص در زمان حال، برای سررسیدی مشخص در آینده، معامله نمایند، به عبارتی در آینده ( در سررسید مشخص)، خریدار متهعد به پرداخت وجه قرارداد به فروشنده و فروشنده نیز متعهد به ارائه محصول یا دارایی(تعیین شده در قرارداد) به خریدار میگردد.

از دید خریدار مهم ترین ویژگی بازار آتی نسبت به بازار نقدی چیست، که معامله گر در صورتی که انتظار افزایش قیمت دارایی را داشته باشد به جای ورود به بازار نقدی و خرید اصل دارایی در زمان حال، به بازار آتی مراجعه کرده و این خرید را با اخذ موقعیت تعهدی خرید به زمان آینده موکول می کند؟

 

فرض کنید، قیمت هر گرم زعفران نگین، در بازار 9،000 تومان می باشد، و شما نیاز به 100 گرم زعفران در 3 ماه آینده را دارید، پیش بینی شما با توجه به شرایط موجود و تحلیل هایی که از روند قیمتی زعفران دارید، این هست که قیمت زعفران به 9،900 تومان و یا حتی بیشتر خواهد رسید(به عبارتی قیمت فعلی زعفران از دید شما ارزنده هست)، شما با پرداخت 300،000 تومان به جای 900،000( 9،000 تومان*100 گرم) تومان، در صورت رسیدن قیمت هر گرم به 9،900 تومان،شما 90،000 تومان(900 تومان سود به ازاء هرگرم*100) ، سود کسب می کنید، بازده ای شما از این معامله 30% میباشد، چراکه 300،000 تومان شما به 390،000 تومان افزایش پیدا کرده است، در صورتی که اگر 900،000 تومان بابت این معامله پرداخت میکردید، سرمایه شما 990،000 تومان می شد، درنتیجه شما 10% بازده ای از انجام معامله ای که تحلیل درستی از آن داشته اید،سود کسب می کردید،اما حال با وجود اهرمی که در ذات قراردادهای آتی نهفته است، شما 3 برابر سود بیشتر کسب خواهید کرد.
افزایش یا کاهش اهرم متناسب با وجه تضمینی است که شما میپردازید، این اهرم توسط بورس کالا با توجه فرمول و مکانیزمی مشخص تعیین میگردد، که میتواند با توجه به شرایط بازار تغییراتی را در بر داشته باشد.

 

img

اهرم
ویژگی اهرم در بازار آتی به گونه ای است که خریدار از آنجا که هنوز معامله ای را انجام نداده و فقط متعهد به پرداخت وجه و دریافت کالا در آینده شده است، منطقی نیست که وجه مورد معامله در آینده را در لحظه حال پرداخت کند و یا فروشنده نیز هنوز محصول یا دارایی ای را به خریدار تحویل نداده که، بخواهد انتظار دریافت وجه مورد معامله در زمان حال را داشته باشد، از این رو در زمان انجام قرارداد(لحظه بستن قراراداد در زمان حال برای سررسیدی در آینده) خریدار نه ملزم به پرداخت وجه به فروشنده و نه فروشنده ملزم به تحویل کالا در زمان حال است، اما برای اینکه طرفین(خریدار و فروشنده) به تعهد خود پایبند باشند، بورس کالا مبلغی را از هریک از طرفین، تحت عنوان وجه تضمین اولیه دریافت میکند، این مبلغ بخش کوچکی از ارزش قرارداد مورد نظر می باشد، از آنجا که کل ارزش قرارداد در زمان حال پرداخت نمیشود، خریدار و فروشنده می توانند با مبلغ کمتری وارد معامله شده و از نوسان قیمتی ای که در ادامه تا زمان سررسید به وجود می آید با ضریب بیشتری نسبت به نوسانات دارایی در بازار نقدی، سود و یا زیان به دست آورند.(این ویژگی را اهرم میگویند)
نکته: هیچ لزومی ندارد که در زمان سررسید(زمان آینده) دارایی تحویل و یا دریافت شود، بلکه دارندگان موقعیت تعهدی خرید و فروش می توانند قبل از زمان سررسید، با اخد موقعیت تعهدی معکوس، از معامله و تعهدی که در آینده می بایست ایفا کنند، خارج شوند و فقط از نوسانات چند برابری ایجاد شده به خاطر وجود اهرم بهره جویند.(در ادامه مطالب آموزشی به جزئیات بیشتر این موضوع خواهیم پرداخت)

 

محصولات قابل معامله در بازار آتی بورس کالای ایران

در حال حاضر محصولات زیر در بازار قراردادهای آتی بورس کالای ایران معامله می‌شوند:

  • طلا
  • زعفران نگین
  • نقره ساچمه 999

فعالین بازار آتی
• نوسان گیران: افرادی که قصد نوسان گیری از تغییرات قیمت را دارند
• آربیتراژگران: افرادی که به دنبال کسب سود بدون ریسک از فرصت هایی که در بازار آتی مهیا می شود، هستند
• پوشش دهندگان ریسک(هجرها): تولید کنندگان و مصرف کنندگان که نگران افزایش یا کاهش قیمت ها در آینده هستند و قصد تحویل و دریافت کالا را دارند.

 

اهرم در بازار آتی بدین معناست که شما چندین برابر سرمایه تان معامله می‌کنید، سودهای شما چندین برابر و زیان هم چندین برابر می‌شود.در حال حاضر اهرم بازار آتی حدود 4 است، یعنی اینکه شما می‌توانید 4 برابر سرمایه خود معامله کنید و خروجی آن این است که سود شما در 4 ضرب می‌شود و همچنین زیان شما هم 4 برابر می‌شود.(یادمان باشد اهرم در معاملات، فقط برای کسانی که تجربه معامله‌ ‌گری را داشته و در معامله‌ گری به سطح حرفه‌ای رسیده اند، مفید بوده اما برای افراد تازه کار،ریسک بالایی دارد ) بنابراین می‌توانیم نتیجه بگیریم که این ویژگی یک شمشیر دولبه است. بازار مشتقه (آتی و اختیار) تنها بازار اهرم دار کشور می باشد.
چه قیمت‌ها افزایش یابند و چه کاهش، با پیش‌بینی صحیح می‌توانید در این بازار سود کسب کنید. در واقع برخلاف معاملات سهام که تنها از افزایش قیمت آن می‌توان سود کرد، در بازار آتی کالا اگر پیش‌بینی کاهش قیمت را در آینده دارید، می‌توانید با ورود به موقعیت فروش،از ریزش قیمت کسب سود نمائید ،بنابراین در ابتدا اگر پیش بینی شما از روند ،صعودیست، می‌توانید بخرید و در ادامه بفروشید و یا اگر روند قیمتی رو نزولی پیش بینی می‌کنید،می‌توانید در ابتدا بفروشید(آن چیزی رو که ندارید ) و در ادامه بخرید.
تولید کننده ها و مصرف کننده های بزرگ میتوانند در بازار آتی،قیمت خرید یا فروش محصولات خود را برای آینده ، تثبیت کنند و در واقع ریسک نوسانات قیمت را از بین ببرند.
به معنای کسب سود بدون ریسک از اختلاف قیمت یک کالا در دو بازار است؛ یعنی محصولی واحد در یک بازار ارزان‌تر است و در بازار دیگر گران‌تر. آربیتراژ به زبان ساده این است که هرگاه قیمت کالایی در دو بازار ( دو مکان و یا دو سررسید زمانی مختلف) متفاوت باشد، انگیزه خرید، از بازار ارزان تر و فروش در بازار گران‌تر برای معامله گران ایجاد می‌شود. در این شرایط معامله گران اقدام به محاسبه سود حاصل از آربیتراژ نموده و در صورت به‌صرفه بودن، اقدام به آربیتراژ می‌نمایند. معمولاً بین بازار آتی و نقدی(گواهی سپرده) ، فرصت‌های آربیتراژی وجود دارد. توجه کنید فرصت‌های سودآوری آربیتراژ معمولاً کوتاه است و به‌ سرعت از بین می‌روند و منظور از فرصت آربیتراژی در بازار آتی ،آربیتراژ زمانی است. این سود آربیتراژی برای افراد ریسک گریزی که پولشان را در بانک سپرده می کنند، گزینه جذابیست.
• معافیت مالیاتی: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های کار کردن در بازار آتی ،این است که سود معامله در این بازار معاف از مالیات است.
• سود بانکی: به پولی که در حساب بانکی شما برای معاملات آتی قرار دارد، چه درگیر معامله باشد و چه نباشد، سالانه حدوداً ۱۰ درصد (روزشمار) سود تعلق می‌گیرد.
• برداشت سریع: هر زمان اراده کنید می‌توانید درخواست وجه بزنید و در روز کاری بعد پول به‌حساب شما واریز خواهد شد.
• تسویه روزانه معاملات: به صورت روزانه بعد از اتمام بازار، اگر سود کرده باشید پول به حسابتان واریز می‌شود و اگر زیان کرده باشید ، پول از حساب شما کسر خواهد شد، چه موقعیت خود را بسته باشید چه باز باشد.
• کارمزدبسیار پایین: کارمزد معاملات آتی 0.00068 ارزش معاملات است که نسبت به کارمزد معاملات سهام بسیار پایین تر می باشد.
  
Loading