تصویر کلی بازار در هفته گذشته
در هفته گذشته بازار سهام هفتهای پرنوسان را پشت سر گذاشت و در نهایت تحت تأثیر ریسکهای سیستماتیک با فشار عرضه سنگینی به کار خود پایان داد. معاملات در هفته گذشته با تکیه بر امیدهای موجود آغاز شد اما با اوجگیری تنشهای ژئوپلیتیک و بروز درگیریهای مستقیم میان ایران و آمریکا، فضای حاکم بر بازار بهسرعت از حالت خوشبینی به فضای سراسر منفی تغییر یافت. این تنشهای سیاسی باعث شد تا در اواخر هفته گذشته شاهد فشار فروش گسترده و قرمز شدن کلیت بازار باشیم. با این حال، نکته حائز اهمیت در این ریزش پرتنشی که تحت تأثیر اختلالات احتمالی در سامانه معاملاتی نیز قرار داشت، حفظ سطح مطلوب نقدشوندگی بود. برخلاف دورههای بحرانی گذشته که بازار با قفلشدگی در صفهای فروش مواجه میشد در هفته گذشته و با وجود منفی بودن قیمتها اما قابلیت نقدشوندگی نمادها به دلیل وجود تقاضای نسبتا قدرتمند حفظ شد و عموم شرکتها توانستند حتی بالاتر از صفهای فروش نیز معامله شوند.
تابآوری نقدینگی در سایه شوکهای سیاسی
در حالی که فضای حاکم بر بازار تحت تأثیر نااطمینانیهای سیاسی بود اما حجم و ارزش معاملات نشان داد که نقدینگی همچنان در جریان است و بازار با فروپاشی ساختاری روبرو نشده است. چرخش پرشتاب قیمتها به سمت دامنههای منفی با وجود تداوم ارزش معاملات ثابت کرد که ریزش فعلی ناشی از خروج گسترده و بنیادین پول نیست بلکه احتمالا بازتابی از واکنش سریع معاملهگران به ریسکهای سیستماتیک است. پایداری نقدشوندگی در میان صفهای فروش نشان میدهد که معاملهگران حتی در شرایط بحرانی نیز آمادگی مدیریت موقعیتهای خود را دارند و این ویژگی مانع از آن شد که بازار با یک رکود معاملاتی یا قفلشدگی کامل مواجه شود.
فشار ارزی و ریزش ارزش دلاری بازار
از منظر متغیرهای کلان اقتصادی، همزمانی اوجگیری تنشهای سیاسی با رشد چشمگیر نرخ ارز، فشار مضاعفی بر بازار وارد کرد. صعود دلار در هفته گذشته در کنار ریزش بورس باعث شد تا ارزش دلاری بازار سهام به سطح زیر ۱۰۰ میلیارد دلار سقوط کند. اگرچه این فشار ارزی در کوتاهمدت بر قیمتهای اسمی شرکتها اثر منفی گذاشته اما همزمان میتواند پتانسیل بازگشت ارزش بازار به خصوص برای شرکتهای دارای داراییهای ارزی یا صادراتمحور را تقویت کند. با این حال تمرکز اصلی بازار در حال حاضر بر مدیریت این نوسانات شدید و یافتن سطوح تثبیتشده در سایه شرایط سیاسی است.
جمعبندی و چشمانداز
کارنامه هفته گذشته بازار سهام با بازتاب شدید ریسکهای سیاسی و فشار فروش گسترده بسته شد؛ اما حفظ نقدشوندگی و ارزش معاملات در میان این نوسانات، نشانهای از پایداری ساختار بازار است. در افق پیشرو نیز مسیر حرکتی بورس به شدت به مدیریت تنشهای ژئوپلیتیک و میزان تثبیت نرخ ارز وابسته خواهد بود. در صورتی که فضای نااطمینانی سیاسی تعدیل گردد و نرخ ارز به سطوح پایدارتری برسد با توجه به ارزندگی همچنان جذاب شرکتها و پتانسیل سودآوری آنها، بازار میتواند بازگشتی پرقدرت به سمت سطوح قیمتی بالاتر را تجربه کند. در غیر این صورت تمرکز بر مدیریت ریسک و رصد دقیق تقاضا در سطوح حمایتی اولویت اصلی فعالان بازار خواهد بود.
